Instrukcja obsługi

Zakładka Baza materiałów

Baza materiałów to Twój cennik blach, rur i profili, gięć, spawania, malowania i usług. Gdy w Projekcie wybierasz materiał, program bierze cenę i parametry cięcia z zapisanego wiersza tej bazy. Roboczogodzinę maszyny, operatora, ceny gazów za metr sześcienny i cenę energii ustawiasz osobno, w stawkach i narzutach.

Zakładka ma sześć kart: Blachy - laser, Rury i profile, Giętarka, Spawanie, Malowanie i Usługi.

Wspólne przyciski

Na każdej karcie pracujesz tak samo: dopisujesz albo poprawiasz wiersze, a potem zapisujesz tabelę. Po pierwszej zmianie program przypomina w rogu okna, że masz niezapisane zmiany.

Dodaj wstawia nowy wiersz na końcu tabeli. Wpisz w nim nazwę, wymiary i cenę.
Zapisz (albo Ctrl+S) zapisuje całą tabelę na otwartej karcie. Dopiero wtedy nową cenę pokaże wybór materiału w Projekcie — do tego czasu wycena liczy się po starej cenie.
Import wczytuje tabelę z pliku, np. z drugiego komputera, i zastępuje nią całą listę na tej karcie. Na karcie Giętarka jest to plik TSV, na pozostałych JSON.
Eksport zapisuje do pliku ostatnio zapisaną tabelę, więc przed eksportem kliknij Zapisz.
Kosz na końcu wiersza usuwa go po potwierdzeniu. Usunięcie, tak jak każda inna zmiana, staje się trwałe po kliknięciu Zapisz.
Serce oznacza ulubiony materiał — wiersz dostaje kolorowe tło, żeby łatwo go było znaleźć, ale zostaje na swoim miejscu. Kliknięcie serca od razu zapisuje kartę, razem z innymi niezapisanymi zmianami w tej tabeli.
Uchwyt ⋮⋮ służy do zmiany kolejności: chwyć go i przeciągnij wiersz wyżej albo niżej, np. żeby nowa blacha stała obok tego samego gatunku. Nowa kolejność zostaje po kliknięciu Zapisz.

Nad tabelą jest wyszukiwarka. Gdy wpiszesz gatunek, grubość albo fragment nazwy, tabela pokaże tylko pasujące wiersze, a obok pola zobaczysz, ile ich jest. Przy niektórych przełącznikach i kartach jest okrągły przycisk ?, który otwiera krótki opis tej funkcji bez wychodzenia z programu.

Uwaga. Import nadpisuje całą listę na karcie i nie da się go cofnąć. Zanim wczytasz plik z innego komputera, zrób Eksport obecnej tabeli, żeby mieć kopię.

Blachy — laser

Jeden wiersz to jedna blacha: typ materiału, gatunek i grubość, a do tego cena, gaz, prędkość cięcia, zużycie gazu, naddatek, gęstość i moc lasera. Po typie, gatunku i grubości program dopasowuje wiersz do blachy wybranej w wycenie.

Cenę widzisz naraz w zł/kg i w zł/m². Przełącznikiem nad tabelą wybierasz, w której kolumnie wpisujesz cenę, a druga jest szara i liczy się sama: 1 zł/kg × gęstość (g/cm³) × grubość (mm) = 1 zł/m². Na przykład 4,20 zł/kg przy gęstości 7,85 i grubości 3 mm daje 98,91 zł/m². Żeby ta kolumna się przeliczyła, gęstość i grubość muszą być większe od zera. Program i tak zapisuje i wycenia blachę w zł/kg, więc im cięższa formatka, tym wyższy koszt materiału. Naddatek (w mm) powiększa obrys detalu, dlatego do ceny wchodzi trochę więcej blachy niż na samym rysunku.

Gaz wybierasz z listy, a jego cenę za metr sześcienny bierze program ze stawek lasera. Koszt gazu to zużycie z kolumny Zużycie gazu (m³/h) × czas cięcia × ta cena. Moc lasera (%) to obciążenie lasera przy tej blasze: razem z mocą lasera w kW i ceną energii ze stawek daje koszt energii.

Kolumna Cięcie zł/m przydaje się, gdy rozliczasz cięcie danej blachy stawką za metr. Gdy ją zaznaczysz i potwierdzisz w oknie, koszt cięcia to długość cięcia × wpisana stawka zł/m, bez roboczogodziny maszyny, operatora, amortyzacji i energii ze stawek. Gaz i energia są już w tej stawce, dlatego kolumny zużycia gazu i mocy lasera dostają kreskę, a wpalenia i KOPC doliczają się osobno. Taki wiersz ma jasnopomarańczowe tło, a wykrzyknik obok pola przypomina, jak liczy się ten tryb.

Prędkość cięcia ustawiasz w jednym z dwóch trybów:

Prosty — jedna prędkość dla całego detalu, także przy detalach 3D. Czas cięcia to długość cięcia podzielona przez tę prędkość.
Zaawansowany — przydaje się, bo małe otwory tnie się wolniej niż duży obrys. Program dobiera prędkość do wielkości każdego zamkniętego konturu, mierzonej promieniem równoważnym R. Na pasku Przedziały R (mm) ustawiasz pięć progów wielkości, a w pięciu kolumnach v wpisujesz prędkość dla każdego przedziału. Kolumna Awaryjna to zwykła pojedyncza prędkość: program używa jej, gdy w przedziale brakuje wartości, na liniach poza zamkniętymi konturami oraz zawsze przy rurach i detalach 3D. Opcja Lokalne załamania konturu dodatkowo zwalnia cięcie na poszarpanych fragmentach obrysu, a na długich prostych krawędziach zostawia pełną prędkość.

Od prędkości zależy czas cięcia, a od czasu koszt pracy maszyny. Przełącznik m/min, mm/min albo mm/sek zmienia tylko jednostkę, w której widzisz i wpisujesz prędkości: 1 m/min = 1000 mm/min ≈ 16,67 mm/sek. Program zapisuje i wycenia prędkość w m/min, więc czas i koszt cięcia się nie zmieniają. Ten przełącznik dotyczy tylko karty blach.

Uwaga. W stawkach lasera są ceny tylko dla azotu, tlenu i powietrza. Jeśli przy blasze wybierzesz zły gaz, program weźmie cenę innego gazu ze stawek i koszt cięcia wyjdzie błędny.

Rury i profile

Jedna kartoteka służy dwóm sposobom wyceny: cięciu laserem, gdy wczytasz rysunek rury albo profilu, i cięciu odcinków ze sztangi bez rysunku, które wyceniasz przez piłę taśmową. Dlatego kolumny są podzielone na trzy grupy:

Materiał (wspólny dla lasera i piły) — kształt, typ, gatunek, grubość ścianki, wymiary, cena i masa w kg/m. W kolumnie Kształt wybierasz Rurę, wtedy podajesz średnicę Ø, albo Profil, wtedy podajesz boki a i b.
Laser (niebieskie kolumny) — gaz, prędkość cięcia, zużycie gazu i naddatek, tak jak przy blachach.
Piła taśmowa (pomarańczowe kolumny) — długość sztangi, czas cięcia jednej rury i mnożnik.

Cenę widzisz naraz w zł/kg i w zł/m. Przełącznikiem wybierasz kolumnę, w której wpisujesz cenę, a druga liczy się sama: 1 zł/kg × masa (kg/m) = 1 zł/m, np. 4,20 zł/kg × 2,20 kg/m = 9,24 zł/m. Bez masy większej od zera kolumna zł/m pokazuje kreskę. Wycena zawsze liczy się w zł/kg. Prędkość ma osobny przełącznik m/min albo mm/min i przelicza się tak samo jak przy blachach.

Sztanga (m) to długość całej rury z magazynu, np. 6 m. Piła układa na niej zamówione odcinki i pokazuje, ile zostanie odpadu. W oknie piły widać tylko wiersze ze sztangą większą od zera, więc zero oznacza, że rura jest tylko do lasera. Czas 1 rury (s) to czas jednego cięcia przy jednej rurze w imadle; grubsza ścianka tnie się dłużej, dlatego każdy wiersz ma własny czas. Mnożnik mówi, ile czasu dochodzi za każdą następną rurę w imadle: przy 1,5 każda kolejna rura dodaje 50% czasu jednej, więc przy 15 s dwie rury tną się 22,5 s, a trzy 30 s.

Wymiary z tego wiersza służą też do malowania (KM) na pozycji piły: rura to π × Ø × długość, a profil 2 × (a + b) × długość. Bez wymiarów powierzchnia malowania wyjdzie zerowa.

Giętarka

Ta karta to cennik gięć w zakresach. Każdy wiersz mówi, od jakiej do jakiej długości krawędzi i przy jakiej grubości blachy obowiązuje dana cena jednego gięcia i jaki jest jego czas. Zakres wpisujesz jako od-do, np. 0-500; sama liczba, np. 500, oznacza od 0 do 500 mm. Grubość wpisujesz tak samo, np. 1-3. Roboczogodzina giętarki, operator i energia są w stawkach giętarki i liczą się od czasu gięcia z tej tabeli.

Gdy w Projekcie zaznaczysz linię przyciskiem Gięcie, program najpierw szuka wierszy, w których mieści się długość krawędzi, a spośród nich wybiera ten z pasującą grubością blachy. Na detalu z trzema gięciami z tego samego wiersza cena wejdzie trzy razy.

Gdy grubość blachy nie mieści się w żadnym przedziale, program bierze najbliższy i pokazuje komunikat, jakiej stawki użył — cena jest więc z sąsiedniego wiersza. Gdy długość krawędzi nie wpada w żaden zakres, program sam nie dobiera wiersza, tylko otwiera pełną listę, z której wybierasz go ręcznie. Jeśli to Ci się często zdarza, dopisz brakujący zakres długości w tej tabeli, zamiast poprawiać gięcie na każdej ofercie.

Spawanie

Każdy wiersz opisuje jeden sposób spawania: metodę, typ i średnicę drutu, gaz, cenę drutu, zużycie drutu, prędkość spawania, energię i zużycie gazu. Gdy w Projekcie zaznaczasz spoinę, wybierasz właśnie jeden z tych wierszy.

Program liczy koszt spoiny w kolejnych krokach. Najpierw czas spawania: długość spoiny z rysunku podzielona przez prędkość z wiersza. Potem koszt drutu: zużycie drutu (kg/h) × czas × cena drutu (zł/kg). Energię liczy jako moc z kolumny Energia (kW) × czas × cena energii ze stawek, a gaz jako zużycie gazu × czas × cenę wybranego gazu ze stawek. Do tego dochodzi roboczogodzina i amortyzacja stanowiska za ten sam czas.

Przycisk Metody otwiera listę nazw, które pojawiają się w kolumnie Metoda (na start MIG, MAG, TIG, MMA i FCAW). Możesz dopisać własną metodę, zmienić nazwę, usunąć ją albo przestawić kolejność strzałkami; na liście musi zostać co najmniej jedna. Gdy zmienisz nazwę, program poprawi ją też w wierszach tabeli, ale tę zmianę musisz jeszcze zapisać. Usunięcie metody z listy nie kasuje wierszy — stara nazwa zostaje w nich, dopóki nie wybierzesz innej.

Stawkę stanowiska, roboczogodzinę i ceny argonu, helu, CO2 oraz mieszanki ustawiasz w stawkach spawania. W tej tabeli zostaje tylko to, co zależy od metody i drutu.

Malowanie

Każdy wiersz to rodzaj powłoki i jej cena za metr kwadratowy. Malowanie włączasz na detalu przyciskiem KM w wynikach kalkulacji i wybierasz rodzaj z tej tabeli. Gdy KM jest wyłączony, malowanie wynosi zero, nawet jeśli rodzaj jest wybrany.

Przy blasze program domyślnie liczy obie strony i krawędzie. Jeśli malujesz tylko jedną stronę, włącz w stawkach przełącznik Malowanie jednostronne (bez brzegów) — wtedy program liczy jedną stronę bez krawędzi. Rur i profili ten przełącznik nie dotyczy: rura to π × Ø × długość, a profil 2 × (a + b) × długość, czyli sama powierzchnia zewnętrzna.

Przycisk Podgrupy pozwala dopisać do rodzaju malowania warianty, np. kolory RAL. Kliknij wiersz, a potem Podgrupy (albo kliknij wiersz dwukrotnie) i wpisz po jednej podgrupie w wierszu. Przy włączaniu KM w Projekcie wybierzesz wtedy także podgrupę, a jej nazwę możesz pokazać na ofercie w kolumnie Podgrupa. Cena za metr zostaje ta sama dla wszystkich podgrup danego rodzaju.

Narzut procentowy na malowanie ustawiasz w narzutach. Podnosi on cenę na ofercie, ale nie zmienia kosztu produkcji, czyli kwoty przed marżą.

Przy wycenie z portalu klient może wybrać rodzaj malowania. Program szuka tej nazwy w tabeli i bierze z niej cenę za metr. Gdy takiej nazwy nie ma, program nie wstawia zera, tylko oznacza wycenę do sprawdzenia — wtedy dopisz rodzaj do tabeli albo popraw wycenę ręcznie.

Usługi

Na tej karcie trzymasz dodatkowe prace, które rozliczasz we własnej jednostce, np. gwintowanie za sztukę albo gratowanie za detal. Każda usługa ma nazwę, jednostkę (domyślnie „szt.”) i cenę netto za jednostkę. Cena w ofercie to cena z wiersza × ilość. Ilość może być ułamkiem, a przecinek i kropka działają tak samo, więc 5,5 i 5.5 znaczą to samo.

Usługę dodajesz do wyceny przyciskiem Usługi w Projekcie albo poleceniem Dodaj usługę w menu tabeli wyceny. Oba otwierają to samo okno: wybierasz usługę, wpisujesz ilość i jednostkę, a usługa trafia do wyceny jako osobna pozycja. Przycisk Konfiguracja w tym oknie przenosi Cię prosto na kartę Usługi w bazie materiałów.

Prace zależne od długości cięcia zostaw w stawkach lasera, bo usługi nie biorą długości cięcia z rysunku.